Veel schoolbesturen beschikken over een MJOP en veel gemeenten werken al met een Integraal Huisvestingsplan (IHP). Toch sluiten deze plannen in de praktijk lang niet altijd goed op elkaar aan. Onderhoud, renovatie en nieuwbouw worden regelmatig afzonderlijk bekeken, terwijl juist de samenhang bepaalt of een schoolgebouw toekomstbestendig blijft.
Het gevolg is dat onderhoud wordt uitgesteld, investeringen moeilijk te plannen zijn en verduurzaming vaak pas aan bod komt wanneer een gebouw technisch is afgeschreven. Ondertussen nemen de eisen aan schoolgebouwen toe. Denk aan duurzaamheid, een gezond binnenklimaat, veranderende leerlingaantallen en de wens om onderwijs en maatschappelijke voorzieningen steeds beter met elkaar te verbinden.
Met de Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting, die op 7 juli 2026 door de Eerste Kamer is aangenomen, wil de wetgever hierin verandering brengen. De wet maakt het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor gemeenten en het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor schoolbesturen belangrijker dan ooit.
In deze blog leest u welke vijf veranderingen de nieuwe wet met zich meebrengt en wat dit betekent voor uw MJOP, uw IHP en het beheer van uw schoolgebouwen.
De nieuwe wet moet ervoor zorgen dat gemeenten en schoolbesturen niet langer afzonderlijk werken aan onderwijshuisvesting, maar gezamenlijk plannen maken voor de lange termijn.
Daarbij vormen het Integraal Huisvestingsplan (IHP) en het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) de basis. Waar het IHP richting geeft aan de gemeentelijke huisvestingsvisie, zorgt het MJOP voor inzicht in de technische staat van de gebouwen en de onderhoudsopgave. Door beide plannen beter op elkaar af te stemmen, kunnen investeringen eerder worden gepland en ontstaat meer grip op de kwaliteit van schoolgebouwen.
Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) wordt verplicht
De grootste verandering is dat iedere gemeente voortaan verplicht wordt een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op te stellen en deze eens vier jaar vast te stellen.
Veel gemeenten deden dit al vrijwillig, maar straks wordt het een wettelijke taak. In het IHP leggen gemeenten samen met schoolbesturen vast hoe de onderwijshuisvesting zich de komende jaren ontwikkelt.
Hierin worden onder andere opgenomen:
de kwaliteit van bestaande schoolgebouwen;
de toekomstige huisvestingsbehoefte;
plannen voor renovatie en nieuwbouw;
de planning van investeringen.
Hiermee wordt het IHP hét strategische document voor de ontwikkeling van onderwijshuisvesting binnen de gemeente.
Een MJOP wordt verplicht voor schoolbesturen
Ook voor schoolbesturen verandert er veel.
Waar een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) nu vaak al wordt gebruikt als hulpmiddel voor onderhoudsplanning, wordt het straks een wettelijke verplichting.
Een actueel MJOP geeft inzicht in:
de technische staat van het gebouw;
de onderhoudsbehoefte op korte en lange termijn;
de toekomstige onderhoudskosten;
de noodzakelijke investeringen.
Daarmee wordt het MJOP veel meer dan alleen een onderhoudsplanning. Het vormt straks een belangrijk uitgangspunt voor het gesprek met gemeenten over renovatie, nieuwbouw en investeringen binnen het Integraal Huisvestingsplan.
Renovatie krijgt een volwaardige plek binnen het IHP
De wet geeft renovatie voor het eerst een duidelijke wettelijke positie binnen de onderwijshuisvesting.
Tot nu toe ontstond regelmatig discussie over de vraag of een gebouw moest worden gerenoveerd of vervangen door nieuwbouw. Met de nieuwe wet wordt renovatie expliciet opgenomen als huisvestingsvoorziening.
Dat geeft gemeenten en schoolbesturen meer mogelijkheden om bestaande schoolgebouwen toekomstbestendig te maken. Binnen het IHP kan daardoor bewuster worden gekozen tussen renovatie, groot onderhoud of volledige nieuwbouw.
Schoolbesturen in het primair onderwijs mogen straks, net als in het voortgezet onderwijs, exploitatieoverschotten investeren in hun eigen schoolgebouw.
Hierdoor ontstaat meer ruimte om eerder te investeren in onderhoud of verduurzaming of renovatie. Ook kunnen er, met het opheffen van het verbod, goede keuzes maken, gedacht vanuit de gehele levensduur en de kwaliteit van het gebouw in relatie tot het onderwijs. In combinatie met een actueel MJOP kunnen schoolbesturen daardoor beter vooruit plannen en investeringen op het juiste moment uitvoeren.
Het MJOP en IHP moeten elkaar versterken
Misschien wel de belangrijkste verandering is dat het MJOP en het Integraal Huisvestingsplan (IHP) niet langer los van elkaar staan.
Waar het IHP de strategische koers bepaalt, levert het MJOP de technische onderbouwing. Samen vormen zij de basis voor een planmatige aanpak van onderwijshuisvesting.
Dat betekent dat onderhoud, renovatie, verduurzaming en investeringen niet langer afzonderlijke trajecten zijn, maar onderdeel worden van één gezamenlijke langetermijnvisie.
Juist die samenhang helpt gemeenten en schoolbesturen om beter onderbouwde keuzes te maken en onverwachte investeringen te voorkomen.
Meer aandacht voor inclusieve schoolgebouwen
Naast de wetswijziging zelf werd tijdens de behandeling ook een motie aangenomen die oproept om in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) nadrukkelijk ruimte te maken voor functies die bijdragen aan een inclusieve schoolomgeving.
Daarbij wordt gedacht aan voorzieningen zoals:
jeugdgezondheidszorg;
schoolmaatschappelijk werk;
consultatiebureaus;
naschoolse begeleiding.
Hiermee wordt het schoolgebouw steeds vaker gezien als een centrale ontmoetingsplek waar onderwijs, zorg en ondersteuning samenkomen. Hoewel deze motie geen onderdeel uitmaakt van de wet zelf, geeft zij wel richting aan de toekomstige inrichting van onderwijshuisvesting.
Wat betekent dit voor uw MJOP?
Voor veel schoolbesturen betekent deze wet dat een actueel MJOP belangrijker wordt dan ooit.
Niet alleen omdat het wettelijk verplicht wordt, maar ook omdat het MJOP een belangrijke bouwsteen vormt voor het Integraal Huisvestingsplan (IHP) van de gemeente.
Een goed opgesteld MJOP helpt om:
onderhoud planmatig uit te voeren;
renovaties tijdig voor te bereiden;
investeringen beter te onderbouwen;
het gesprek met gemeenten op basis van actuele gebouwdata te voeren.
Wie beschikt over een actueel MJOP, heeft daarmee een stevig fundament voor toekomstbestendige onderwijshuisvesting.
Van onderhoud naar strategisch vastgoedbeheer
De Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting markeert een verschuiving van reactief onderhoud naar strategisch vastgoedbeheer.
Gemeenten krijgen met het verplichte Integraal Huisvestingsplan (IHP) een duidelijke langetermijnvisie op hun onderwijsvastgoed. Schoolbesturen worden verplicht een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) op te stellen en krijgen tegelijkertijd meer mogelijkheden om zelf in hun gebouwen te investeren.
Samen zorgen het MJOP en het IHP voor meer grip op onderhoud, renovatie, verduurzaming en de kwaliteit van schoolgebouwen.
Daarmee ontstaat een stevigere basis voor duurzame, toekomstbestendige en kwalitatief hoogwaardige onderwijshuisvesting.
Is uw MJOP klaar voor de nieuwe wet?
Een actueel MJOP is straks niet alleen een verplichting, maar ook een belangrijk instrument om onderbouwde keuzes te maken binnen het Integraal Huisvestingsplan van uw gemeente.
Bij Quadraat Gebouwbeheer ondersteunen wij schoolbesturen met NEN 2767-conditiemetingen, actuele MJOP’s / DMJOP’s en strategisch vastgoedbeheer. Zo beschikt u over de inzichten die nodig zijn om uw vastgoed toekomstbestendig te beheren en goed voorbereid invulling te geven aan de nieuwe wetgeving.
Bent u benieuwd wat Quadraat Gebouwbeheer voor u kan betekenen? Of heeft u vragen over onze diensten en werkwijze? We staan klaar om u verder te helpen! Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
Een IHP bepaalt de strategische koers van het vastgoed op lange termijn. Een MJOP vertaalt die koers naar concrete onderhouds- en investeringsmaatregelen voor gebouwen en installaties.
Hoe helpt een IHP bij verduurzaming en wetgeving?
Een IHP helpt om onderhoud, verduurzaming en toekomstige wet- en regelgeving integraal te benaderen. Daardoor kunnen investeringen slimmer worden gepland en gefaseerd.
Hoe krijg ik overzicht in alle vastgoedkeuzes en scenario’s?
Wij brengen onderhoud, investeringen, beleid en toekomstscenario’s samen in HUMBLE. Hierdoor ontstaat één centrale plek met realtime inzicht in vastgoeddata en strategische keuzes.
Hoe ondersteunt HUMBLE bij een Integraal Huisvestingsplan?
Met HUMBLE brengen wij MJOP’s, inspecties, energieprestaties en compliance samen in één centrale omgeving. Hierdoor worden keuzes binnen het IHP beter onderbouwd met actuele vastgoeddata en scenario’s.
Waarom sluit een MJOP-C beter aan op een IHP?
Een MJOP-C houdt rekening met de lange termijn keuzes uit het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Hierdoor wordt voorkomen dat nog groot onderhoud wordt uitgevoerd aan gebouwen die op termijn vervangen of afgestoten worden.
Uitgelichte blogs
Integraal huisvestingsplan, MJOP
Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting: 5 veranderingen voor uw MJOP en IHP
Advies nodig? Via het contactformulier bereikt u snel de juiste deskundige.
Cookie voorkeuren
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
