Uw plannen voor nieuwbouw, verduurzaming of uitbreiding liggen klaar, maar de aansluiting op het elektriciteitsnet? Die blijkt ineens onzeker.
Dat is precies waar veel schoolbesturen en gemeenten nu tegenaan lopen.
Het stroomnet zit vol. Aanvragen duren langer. Projecten lopen vertraging op of komen zelfs stil te liggen. Ondertussen nemen de ambities toe: duurzame installaties, warmtepompen, laadinfra en zonder netcapaciteit blijven die plannen papier.
Het goede nieuws: er komen nieuwe spelregels, maar die vragen wel om een andere aanpak.
In deze blog leest u wat netcongestie betekent, waarom scholen voorrang krijgen en wat u vandaag al kunt doen om grip te houden op uw projecten.
In deze blog gaan we verder in op:
Wat is netcongestie en waarom verandert er iets?
Netcongestie betekent dat er op veel plekken in Nederland te weinig ruimte is op het elektriciteitsnet. Netbeheerders kunnen daardoor niet altijd nieuwe aansluitingen realiseren of bestaande aansluitingen verzwaren. Tot nu toe werd er automatisch ruimte gereserveerd voor kleinverbruikers, zoals scholen en kinderopvanglocaties. Dat gaf een zekere mate van voorspelbaarheid.
Maar dat systeem stopt. Vanaf 1 juli 2026 geldt één wachtrij voor iedereen: kleinverbruikers én grootverbruikers. Binnen die wachtrij bepaalt een prioriteringskader wie als eerste aan de beurt is.
Belangrijk om te beseffen: de nieuwe regels zorgen niet voor méér capaciteit. Ze bepalen alleen wie er gebruik van mag maken.
Scholen krijgen voorrang
Binnen het nieuwe kader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) zijn drie categorieën vastgesteld:
- Congestieverzachters (partijen die ruimte vrijmaken op het net)
- Veiligheid (zoals ziekenhuizen en hulpdiensten)
- Basisbehoeften (waaronder onderwijs)
Scholen in het primair en voortgezet onderwijs vallen onder die laatste categorie. Dat betekent dat zij voorrang kunnen krijgen bij netcongestie.
Maar let op:
voorrang gebeurt niet automatisch.
Organisaties moeten deze prioriteit zelf aanvragen. Hoe dit precies werkt, wordt momenteel verder uitgewerkt door gemeenten, netbeheerders en het Rijk.
Kinderopvangorganisaties vallen buiten deze voorrangsregeling, maar krijgen wel te maken met dezelfde wachtrij.
Tijdspad: dit verandert wanneer
Tot 1 juli 2026
De huidige situatie blijft bestaan. Netbeheerders reserveren nog capaciteit voor kleinverbruikers. Dit is hét moment om uw situatie in kaart te brengen.
Vanaf 1 juli 2026
De automatische reservering vervalt. Eén wachtrij voor iedereen.
Voorrang is mogelijk, maar moet actief worden aangevraagd.
Vanaf 1 oktober 2026
Gemeenten en onderwijsinstellingen kunnen al capaciteit aanvragen voor projecten tot 10 jaar vooruit.
Dit biedt kansen voor strategische planning.
Vanaf 1 januari 2027
De nieuwe werkwijze is volledig van kracht.
Wat betekent dit concreet voor uw school of organisatie?
Netcongestie raakt vrijwel elke vastgoedbeslissing in onderwijs en zorg. Denk aan:
- nieuwbouw of uitbreiding
- renovatie en functiewijziging
- installatie van warmtepompen of zonnepanelen
- laadvoorzieningen voor elektrisch vervoer
In al deze gevallen heeft u voldoende netcapaciteit nodig.
Voor schoolbesturen betekent dit een extra laag in de besluitvorming. Naast budgetten, planning en techniek speelt nu ook beschikbaarheid van energie een rol.
Voor iemand zoals een huisvestingsmanager in het onderwijs draait het uiteindelijk om één vraag:
hoe voorkomt u verrassingen in tijd, kosten en uitvoering?
Wat kunt u nu al doen?
De nieuwe regels vragen om een andere manier van plannen. Niet achteraf regelen, maar aan de voorkant meenemen.
Een aantal praktische stappen:
- Breng uw energiebehoefte vroeg in beeld:
Koppel deze aan uw MJOP en verduurzamingsplannen. - Stem af met gemeente en netbeheerder:
Zeker bij nieuwbouw- of renovatieprojecten. - Neem netcapaciteit mee in uw strategische keuzes:
Bijvoorbeeld bij fasering of alternatieve oplossingen. - Werk integraal:
Combineer vastgoeddata, onderhoud en energie-inzichten in één geheel.
Juist hier ontstaat de link met datagedreven gebouwbeheer: inzicht vandaag bepaalt wat morgen mogelijk is. Dat sluit aan bij hoe Quadraat organisaties helpt om vastgoed toekomstbestendig te maken, met grip en overzicht als basis.
Wilt u weten wat dit betekent voor uw vastgoed?
Netcongestie raakt direct aan uw onderhoudsstrategie, investeringsplanning en duurzaamheidsambities.
Wilt u inzicht in uw situatie en weten welke stappen u nu kunt zetten? Neem dan contact op met onze adviseurs!
Bekijk de dienst
