Schoolgebouw met elektrische installaties als illustratie van slimme energiesturing met GACS bij netcongestie.

GACS en netcongestie: hoe slimme gebouwsturing kan helpen

Elektrificatie van gebouwen neemt toe. Warmtepompen, laadpalen en andere elektrische installaties zorgen ervoor dat gebouwen steeds meer van het elektriciteitsnet vragen. Tegelijkertijd is op steeds meer plekken sprake van netcongestie.

Daardoor wordt niet alleen de hoeveelheid energie die een gebouw gebruikt belangrijk, maar ook wanneer die energie wordt gebruikt.

Een GACS kan helpen om meer inzicht te krijgen in het energiegebruik en technische installaties slimmer aan te sturen. Maar welke rol kan GACS precies spelen bij netcongestie?

In deze blog leggen we uit hoe dat zit. Wilt u eerst alles weten over GACS? Lees onze complete GACS-gids.

Lees de volledige GACS-gids

Wat heeft GACS met netcongestie te maken?

Netcongestie ontstaat wanneer de vraag naar of het aanbod van elektriciteit op bepaalde momenten groter is dan het elektriciteitsnet aankan.

Een GACS monitort het energiegebruik van een gebouw en kan gekoppelde technische installaties aansturen. Ook kan het samenwerken met systemen die het energiegebruik beïnvloeden, zoals zonnepanelen, energieopslag en laadvoorzieningen.

Dat biedt mogelijkheden om beter te sturen op wanneer en hoeveel elektriciteit een gebouw gebruikt.

Van energie besparen naar energie sturen

Een gebouw kan over een hele dag relatief energiezuinig zijn en toch op bepaalde momenten een hoge elektriciteitsvraag hebben.

Juist die pieken worden steeds relevanter.

Met inzicht in gebouwdata kan bijvoorbeeld zichtbaar worden dat laadpalen, klimaatinstallaties en andere grote verbruikers tegelijkertijd veel elektriciteit vragen. Door installaties waar mogelijk slimmer aan te sturen, kan een deel van het energiegebruik worden verschoven naar andere momenten.

RVO omschrijft dit als energiesturing: elektriciteit gebruiken op momenten waarop voldoende elektriciteit beschikbaar is en daarmee opwek en verbruik beter op elkaar afstemmen.

GACS lost netcongestie niet op

Daarbij is een belangrijke nuance nodig.

Een GACS vergroot de capaciteit van uw netaansluiting niet en neemt de congestie op het openbare elektriciteitsnet niet weg.

Wat het systeem wél kan doen, is inzicht geven in het energieprofiel van het gebouw en mogelijkheden creëren om technische installaties slimmer te laten samenwerken. Daarmee kan het gebouw flexibeler omgaan met zijn elektriciteitsvraag.

RVO benoemt deze relatie ook expliciet en stelt dat gebouweigenaren met GACS actief met hun energiesysteem aan de slag kunnen en daarmee kunnen bijdragen aan oplossingen voor netcongestie.

Meer grip op het energiesysteem van uw gebouw

Voor onderwijs- en zorgorganisaties wordt energiesturing steeds relevanter. Zeker wanneer verduurzaming leidt tot meer elektrische installaties binnen het vastgoed.

Daarom is het verstandig om GACS niet alleen vanuit de wettelijke verplichting te bekijken. Dezelfde gebouwdata kan ook waardevol zijn bij toekomstige keuzes rondom installaties, energieopwekking, laadvoorzieningen en energieopslag.

Quadraat Gebouwbeheer helpt om deze ontwikkelingen in samenhang met onderhoud, verduurzaming en de langetermijnstrategie voor uw vastgoed te bekijken.

Wilt u weten welke rol GACS binnen uw vastgoed kan spelen? Neem contact met ons op!

Gerelateerde artikelen

Direct contact

Heeft u een vraag?

Bent u benieuwd wat Quadraat Gebouwbeheer voor u kan betekenen? Of heeft u vragen over onze diensten en werkwijze? We staan klaar om u verder te helpen! Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.

Antwoorden op uw vragen

Geldt de GACS-verplichting voor mijn gebouw?

De GACS-verplichting geldt voor utiliteitsgebouwen met een verwarmings-, ventilatie- of airconditioningssysteem van 290 kW of meer vanaf 1 januari 2026. Vanaf 2030 wordt deze grens verlaagd naar 70 kW. Veel scholen, zorginstellingen en multifunctionele accommodaties vallen hierdoor onder de regelgeving.

Wat is een GACS en waarom wordt het verplicht?

Een GACS (Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem) monitort en analyseert continu het energiegebruik van gebouwinstallaties. De Europese regelgeving wil hiermee energieverspilling verminderen, CO₂-uitstoot verlagen en gebouwen energiezuiniger maken.

Hoe weet ik of mijn installaties voldoen aan de GACS-verplichting?

Dat begint met inzicht in uw installaties, het vermogen ervan en de technische staat. Veel organisaties hebben deze informatie niet volledig beschikbaar. Een inventarisatie en actueel MJOP helpen om inzicht te krijgen in welke maatregelen nodig zijn.

Wat levert een GACS mij op?

Een GACS helpt om energieverbruik, installaties en prestaties continu te monitoren. Hierdoor kunnen afwijkingen sneller worden gesignaleerd, energiekosten dalen en installaties efficiënter functioneren. Daarnaast kan een goed ingericht GACS in bepaalde situaties vrijstelling geven van periodieke EPBD-inspecties.

Waarom is een MJOP belangrijk voor de GACS-verplichting?

Een MJOP geeft inzicht in installaties, onderhoudsstatus, vervangingsmomenten en investeringen. Door GACS-maatregelen hierin op te nemen kunnen organisaties investeringen spreiden en onderhoud combineren met verduurzaming.

Hoe helpt Quadraat Gebouwbeheer bij de GACS-verplichting?

Wij helpen organisaties om inzicht te krijgen in installaties, onderhoud, energieprestaties en wetgeving. Met een actueel MJOP en HUMBLE brengen we alle relevante gebouwdata samen, zodat de GACS-verplichting onderdeel wordt van een bredere vastgoedstrategie in plaats van een losse technische verplichting.

Uitgelichte blogs

Doorsnede van een modern utiliteitsgebouw waarin technische installaties via een GACS met elkaar verbonden zijn.

GACS

Hoe werkt een GACS? Van gebouwdata naar slimme aansturing

Licht en modern schoolinterieur met open leerplekken, veel daglicht, groen en verschillende verblijfsruimtes voor leerlingen en medewerkers.

GACS

Wat levert een GACS mij op? Van verplichting naar grip op uw gebouw

Duurzaam schoolgebouw als illustratie van de koppeling tussen GACS, actuele gebouwdata, onderhoud en verduurzaming binnen een DMJOP.

DMJOP, GACS

GACS en DMJOP: hoe gebouwdata helpt bij verduurzaming

Advies nodig? Via het contactformulier bereikt u snel de juiste deskundige.

Naam(Vereist)